Готовый набор · C2 · 12 карточек · около 12 минут
Қазақ тіліндегі C2 деңгейіне арналған сот дәлелдемелерінің қатыстылығын, пайдалануға жол берілетіндігін, анықтығы мен жеткіліктілігін ажырату және сот түйіндерін уәждеу лексикасы.
Автор: Cards2All. Обновлено: 2026-08-03.
Определить относимость доказательства к делу: способно ли оно подтвердить, опровергнуть или поставить под сомнение обстоятельство, имеющее значение для разрешения спора.
Пример: Сот хат алмасудың мазмұны даулы жеткізілімге емес, тараптардың басқа шартына қатысты екенін анықтап, дәлелдеменің іске қатыстылығын айқындады. — Суд установил, что переписка касается не спорной поставки, а другого договора сторон, и определил относимость этого доказательства к делу.
Примечание: Айқындау нені? — қатыстылығын; ненің қатыстылығы? — дәлелдеменің; неге қатыстылығы? — іске қатыстылығы. Қатыстылық материалдың істегі мән-жаймен байланысын білдіреді және оның заңды жолмен алынғанын не шындыққа сәйкес екенін өздігінен растамайды. Ресми-құқықтық регистр.
Проверить допустимость использования доказательства с учётом способа его получения, соблюдения процессуальных гарантий и требований к надлежащему средству доказывания.
Пример: Қорғаушы материалды алып тастау туралы өтінішхат берген соң, сот оны алу кезінде адамның құқықтары сақталғанын анықтап, дәлелдемені пайдалануға жол берілетіндігін тексерді. — После ходатайства защитника об исключении материала суд установил, были ли соблюдены права лица при его получении, и проверил допустимость использования доказательства.
Примечание: Тексеру нені? — жол берілетіндігін; нені пайдалануға? — дәлелдемені пайдалануға. Қылмыстық процестегі орныққан нұсқа — жол берілетіндік; азаматтық процесте жарамдылық атауы да қолданылады. Бұл өлшем қатыстылық пен анықтықтан бөлек бағаланады.
Проверить достоверность доказательства через его источник, содержание и сопоставление с независимо подтверждёнными сведениями.
Пример: Сот түбіртектегі деректерді банктің жауабымен және шарттың түпнұсқасымен салыстырып, дәлелдеменің анықтығын дереккөзі арқылы тексерді. — Суд сопоставил сведения в квитанции с ответом банка и оригиналом договора и проверил достоверность доказательства через его источник.
Примечание: Тексеру нені? — анықтығын; ненің анықтығы? — дәлелдеменің; не арқылы? — дереккөзі арқылы. Анықтық мәліметтің шындыққа сәйкестігін білдіреді; сыртқы рәсімделуі мінсіз құжаттың мазмұны міндетті түрде анық бола бермейді. Дереккөз бірге жазылады.
Оценить, позволяет ли совокупность относимых, допустимых и достоверных доказательств установить все обстоятельства, необходимые для разрешения дела.
Пример: Бейнежазба оқиғаның уақытын растағанымен, адамның кім екенін анық көрсетпеді, сондықтан сот дәлелдемелер жиынтығының жеткіліктілігін бөлек бағалады. — Хотя видеозапись подтвердила время события, она не позволила уверенно установить личность человека, поэтому суд отдельно оценил достаточность совокупности доказательств.
Примечание: Бағалау нені? — жеткіліктілігін; ненің жеткіліктілігі? — дәлелдемелер жиынтығының. Жеткіліктілік дәлелдемелердің санына емес, олардың дәлелдеуге жататын мән-жайларды анықтауға және істі негізді шешуге мүмкіндік беруіне қатысты. Жиынтық бір-бірін жай қайталайтын материалдардың тізімі емес.
Оценивать доказательства по внутреннему убеждению, сформированному после всестороннего, полного и объективного рассмотрения всей совокупности материалов с опорой на закон и совесть.
Пример: Судья тараптардың беделіне емес, сот отырысында зерттелген материалдардың жиынтығына сүйеніп, дәлелдемелерді ішкі сенім бойынша бағалады. — Судья оценил доказательства по внутреннему убеждению, опираясь не на авторитет сторон, а на совокупность материалов, исследованных в судебном заседании.
Примечание: Бағалау нені? — дәлелдемелерді; не бойынша? — ішкі сенім бойынша. Ішкі сенім ерікті пайым емес: ол жан-жақты, толық және объективті қарауға негізделіп, заң мен ар-ожданға сүйенуге тиіс. Термин жоғары ресми-құқықтық регистрге жатады.
Рассматривать доказательства всесторонне и во взаимосвязи, выявляя, как они дополняют, ограничивают или опровергают друг друга.
Пример: Сот геолокация дерегін жеке алғанда шешуші деп санамай, оны кіру журналы және куә айғақтарымен салыстырып, дәлелдемелерді өзара байланыста жан-жақты қарады. — Суд не счёл данные геолокации решающими сами по себе, а сопоставил их с журналом доступа и показаниями свидетеля и всесторонне рассмотрел доказательства во взаимосвязи.
Примечание: Қарау нені? — дәлелдемелерді; қалай? — өзара байланыста, жан-жақты. Өзара байланыс жеке материалдың әлсіз тұсын жасыру емес, әр деректің басқалармен үйлесуін және қайшылығын ашу. Жан-жақты сөзі бірге жазылады.
Проверить источник получения доказательства и проследить, откуда появились содержащиеся в нём сведения и можно ли воспроизвести путь их фиксации.
Пример: Құжаттың кімнен және қандай жағдайда алынғаны хаттамада көрсетілмегендіктен, сот дәлелдемені алу көзін тексеріп, қосымша мәліметтер сұратты. — Поскольку в протоколе не было указано, от кого и при каких обстоятельствах получен документ, суд проверил источник получения доказательства и запросил дополнительные сведения.
Примечание: Тексеру нені? — көзін; ненің көзі? — дәлелдемені алу көзі. Көзді тексеру материалдың мазмұнын бағалаумен шектелмейді: оның пайда болу және бекітілу жолы да анықталады. Алу сөзі бұл тіркесте мақсат емес, қимыл атауы ретінде көзін сөзін анықтайды.
Выявить и оценить противоречия между доказательствами, объяснив их происхождение и влияние на итоговый вывод, а не скрывая расхождения общим перечнем материалов.
Пример: Куә көрсеткен уақыт бақылау журналындағы жазбамен сәйкес келмеген соң, сот дәлелдемелер арасындағы қайшылықтарды анықтап, олардың оқиға желісіне әсерін бағалады. — После того как названное свидетелем время не совпало с записью в журнале контроля, суд выявил противоречия между доказательствами и оценил их влияние на последовательность событий.
Примечание: Анықтау және бағалау нені? — қайшылықтарды; нелердің арасындағы? — дәлелдемелер арасындағы. Екі қимыл атауы және жалғаулығы арқылы грамматикалық тұрғыдан параллель байланысқан. Қайшылықтың болуы дәлелдемелердің бәрін автоматты түрде жоққа шығармайды, бірақ уәжді түсіндіруді талап етеді.
Не придавать заключению эксперта заранее установленную или безусловно преимущественную силу; оценивать его методику, исходные материалы и согласованность с другими доказательствами.
Пример: Сарапшы шығын көлемін есептегенімен, сот оның бастапқы деректері толық емес екенін байқап, қорытындыға күні бұрын белгіленген күш бермеді. — Хотя эксперт рассчитал размер убытка, суд обнаружил неполноту исходных данных и не придал заключению заранее установленной силы.
Примечание: Күш беру неге? — сарапшы қорытындысына; қандай күш? — күні бұрын белгіленген күш. Күні бұрын тіркесі бөлек жазылады. Қорытындыны қабылдамау үшін арнайы білімді сот пайымымен алмастыру жеткіліксіз: әдіс, материал және басқа дәлелдемелермен үйлесім нақты талдануға тиіс.
Привести проверяемые мотивы принятия или отклонения доказательства, указав, какие обстоятельства оно подтверждает либо опровергает и почему ему придаётся соответствующее значение.
Пример: Шешімде сот бір хатты шарттың орындалуын растайтын материал ретінде қабылдап, екінші хаттың өзге кезеңге қатысты екенін көрсетіп, әр дәлелдемені қабылдау не қабылдамау уәжін келтірді. — В решении суд принял одно письмо как подтверждение исполнения договора, указал, что второе относится к другому периоду, и привёл мотивы принятия или отклонения каждого доказательства.
Примечание: Уәжін келтіру нені? — уәжін; ненің уәжі? — қабылдау не қабылдамау уәжі. Не жалғаулығы мұнда баламалы екі әрекетті байланыстырады. Уәж материалды жай ғана сенімді немесе сенімсіз деп атаумен шектелмей, қорытындыға апаратын тексерілетін себепті көрсетуге тиіс.
Обосновать выводы суда исследованными доказательствами, ясно показав логический переход от установленных обстоятельств к принятому решению.
Пример: Сот тауардың кеш берілгенін жүкқұжаттармен, ал залалдың мөлшерін бухгалтерлік құжаттармен байланыстырып, сот түйіндерін зерттелген дәлелдемелермен негіздеді. — Суд связал просрочку передачи товара с накладными, размер убытка — с бухгалтерскими документами и обосновал свои выводы исследованными доказательствами.
Примечание: Негіздеу нені? — сот түйіндерін; немен? — зерттелген дәлелдемелермен. Түйін — талдаудан шығатын қорытынды; ол дәлелдемелерді тізіп шығумен тең емес. Мәтінде әр дәлелдеме растайтын не теріске шығаратын мән-жай және одан туындайтын логикалық қадам көрінуі керек.
Разрешить неустранённое после полноценного исследования сомнение в пользу подсудимого, не подменяя доказанность обвинения предположением.
Пример: Барлық нұсқа тексерілгеннен кейін де бейнежазбадағы адамның кім екені анықталмады, сондықтан сот сейілмеген күмәнді сотталушының пайдасына шешті. — Даже после проверки всех версий личность человека на видеозаписи установить не удалось, поэтому суд разрешил неустранённое сомнение в пользу подсудимого.
Примечание: Шешу нені? — күмәнді; кімнің пайдасына? — сотталушының пайдасына. Сейілмеген — болымсыз етістіктен жасалған анықтауыш. Қағида тек барлық нұсқалар мен дәлелдемелер тиісті түрде зерттелгеннен кейін қалған күмәнге қолданылады; ол әрбір бастапқы белгісіздікті автоматты түрде шешпейді.