Готовый набор · C1 · 12 карточек · около 12 минут
Лексика C1 для ответственного проведения исследований, честной публикации результатов и точного объяснения научных выводов.
Автор: Cards2All. Обновлено: 2026-08-03.
получить информированное согласие участника исследования после понятного разъяснения цели, процедур, рисков и права отказаться
Пример: Сұхбат басталар алдында зерттеуші жобаның мақсаты мен ықтимал қолайсыздықтарын түсіндіріп, әр қатысушыдан ақпараттандырылған келісім алды. — Перед началом интервью исследователь объяснил цель проекта и возможные неудобства и получил информированное согласие каждого участника.
Примечание: Қатысушыдан — шығыс септік: келісімді кімнен алу? Ақпараттандырылған — ырықсыз етіс тұлғасындағы есімше. Ғылыми-әдептік ресми регистр; келісім жай қол қою емес: қатысушы ақпаратты түсініп, шешімді ерікті түрде қабылдауы керек.
сохранять конфиденциальность персональных данных участников и не раскрывать сведения, по которым их можно определить
Пример: Топ есепті жариялар алдында есімдерді шартты белгілермен алмастырып, қатысушылардың дербес деректерін құпия сақтады. — Перед публикацией отчёта группа заменила имена условными обозначениями и сохранила конфиденциальность персональных данных участников.
Примечание: Қатысушылардың — ілік септік; деректерін — тәуелдік жалғауының үшінші жағы мен табыс септік. Құпия сақтау нені? деректерін. Ресми регистрде деректерді жинау, сақтау және тарату кезеңдерінің бәріне қатысты.
открыто заявить о финансовых, личных или профессиональных интересах, способных повлиять на исследование либо его оценку
Пример: Зертхананы жабдық өндіруші қаржыландырғандықтан, авторлар мақалада мүдделер қақтығысын ашық мәлімдеді. — Поскольку лабораторию финансировал производитель оборудования, авторы открыто заявили о конфликте интересов в статье.
Примечание: Мүдделер қақтығысын — тәуелдік тұлғадағы табыс септік; мәлімдеу нені? қақтығысын. Ашық — қимылдың қалай жасалғанын білдіретін пысықтауыш. Қақтығысты мәлімдеу зерттеуді автоматты түрде жарамсыз етпейді, бірақ оқырманға ықтимал ықпалды бағалауға мүмкіндік береді.
справедливо и конкретно указать вклад каждого автора в замысел, сбор данных, анализ и подготовку публикации
Пример: Мақала соңында топ тұжырымдаманы кім әзірлегенін, деректерді кім талдағанын және мәтінді кім өңдегенін атап, әр автордың нақты үлесін әділ көрсетті. — В конце статьи группа указала, кто разработал концепцию, проанализировал данные и отредактировал текст, справедливо отразив конкретный вклад каждого автора.
Примечание: Әр автордың — ілік септік; үлесін — тәуелдік тұлғадағы табыс септік. Әділ көрсету нені? үлесін. Ресми-академиялық регистр; авторлық мәртебе атаққа емес, елеулі зияткерлік үлес пен жауапкершілікке сүйенеді.
не присваивать чужую идею без указания первоисточника, даже если её формулировка была существенно изменена
Пример: Бастапқы дереккөзге сілтеме жасамай, бөтен идеяны иемденіп кетпеу үшін зерттеуші тұжырымды өз сөзімен баяндағаннан кейін де түпнұсқа еңбекке сілтеме жасады. — Чтобы не присваивать чужую идею без указания первоисточника, исследователь сослался на оригинальную работу даже после пересказа положения своими словами.
Примечание: Дереккөзге — барыс септік: неге сілтеме жасау? Идеяны — табыс септік: нені иемденбеу? Жасамай — болымсыз көсемше. Академиялық регистр; өз сөзімен қайта баяндау сілтеме міндетін жоймайды.
не фабриковать данные и не искажать полученные значения, изображения, процедуры или результаты
Пример: Өлшемдердің бір бөлігі болжамға сәйкес келмесе де, топ деректерді ойдан шығармады және бұрмаламады, барлық ауытқуды хаттамаға енгізді. — Хотя часть измерений не соответствовала прогнозу, группа не фабриковала и не искажала данные, а внесла все отклонения в протокол.
Примечание: Деректерді — табыс септіктегі ортақ толықтауыш; ол екі болымсыз етістікке де қатысты. Ойдан шығару — жоқ нәрсені жасау, бұрмалау — бар материалды негізсіз өзгерту не жасыру. Ғылыми әдептің қатаң ресми регистрі.
описать методы достаточно подробно, чтобы другой исследователь мог проверить результаты или, где это применимо, повторить исследование
Пример: Тәуелсіз топ есептеуді сол бастапқы деректермен қайталай алуы үшін авторлар әдістерді нәтижені қайта тексеруге мүмкіндік беретіндей сипаттады. — Чтобы независимая группа могла повторить расчёт на тех же исходных данных, авторы описали методы так, чтобы результат можно было перепроверить.
Примечание: Әдістерді — сипаттау етістігінің, нәтижелерді — тексеру етістігінің, зерттеуді — қайталау етістігінің табыс септіктегі толықтауыштары. -етіндей тұлғасы жеткіліктілік дәрежесін білдіреді. Ғылыми-әдіснамалық регистр; қайталау мүмкіндігі салаға қарай өзгереді, бірақ әдістер тексеруге жетерліктей ашық берілуі тиіс.
открыто указать ограничения дизайна, выборки или метода, которые снижают надёжность выводов или сужают область их применимости
Пример: Іріктеме тек бір қаланың тұрғындарын қамтығандықтан, авторлар зерттеудің әдіснамалық шектеулерін ашық көрсетіп, қорытындыны бүкіл елге таратпады. — Поскольку выборка охватывала жителей только одного города, авторы открыто указали методологические ограничения исследования и не распространили вывод на всю страну.
Примечание: Зерттеудің — ілік септік; шектеулерін — тәуелдік тұлғадағы табыс септік. -ғандықтан себепті білдіреді. Жоғары академиялық регистр; шектеуді көрсету нәтижеден бас тарту емес, қорытындының қолданылу шегін дәл белгілеу.
не уклоняться от публикации отрицательных или статистически неубедительных результатов только потому, что они не подтвердили ожидание
Пример: Жаңа тәсіл бақылау әдісінен артық нәтиже бермегенімен, топ теріс нәтижелерді жариялаудан жалтармай, олардың келесі тәжірибеге не үйрететінін түсіндірді. — Хотя новый подход не превзошёл контрольный метод, группа не уклонилась от публикации отрицательных результатов и объяснила, чему они учат для следующего эксперимента.
Примечание: Нәтижелерді — табыс септік; жариялаудан — шығыс септік, өйткені жалтару неден? деген сұрақты меңгереді. -мегенімен қарсылықты мағына береді. Ғылыми жарияланым регистрі; теріс нәтиже «нашар зерттеу» дегенді білдірмейді.
представить рукопись на независимое рецензирование, чтобы специалисты без конфликта интересов оценили методы, аргументацию и выводы
Пример: Редактор қолжазбаны авторлармен ортақ жобасы жоқ екі маманға тәуелсіз рецензиялауға ұсынды. — Редактор направил рукопись на независимое рецензирование двум специалистам, не имеющим совместного проекта с авторами.
Примечание: Қолжазбаны — табыс септік; рецензиялауға — барыс септіктегі қимыл атауы, мақсатты білдіреді. Ұсыну нені? неге? қолжазбаны рецензиялауға. Ресми баспа регистрі; тәуелсіздік рецензенттің мүдделер қақтығысы болмауын көздейді.
объяснить научное понятие понятным языком, сохранив его существенный смысл
Пример: Қоғамдық дәрісте биолог ғылыми ұғымның мағынасын бұзбай, оны түсінікті тілмен жеткізу үшін сирек терминнің орнына күнделікті салыстыруды қолданды. — На публичной лекции биолог использовал повседневное сравнение вместо редкого термина, чтобы объяснить научное понятие понятным языком без искажения смысла.
Примечание: Ұғымның — ілік септік; мағынасын — тәуелдік тұлғадағы табыс септік; оны — жеткізу етістігінің табыс септіктегі толықтауышы; бұзбай — болымсыз көсемше. Түсінікті тілмен — көмектес септік арқылы амал көрсетілген. Ғылыми-көпшілік регистр; жеңілдету негізгі шарттар мен айырмашылықтарды жоғалтпауға тиіс.
раздельно и точно показать убедительность доказательств и сохраняющуюся неопределённость, не выдавая предварительный вывод за окончательный
Пример: Баяндамашы алғашқы деректер байланысты меңзейтінін, бірақ себептілікті дәлелдемейтінін айтып, дәлелдің беріктігі мен қалған белгісіздікті ажыратып көрсетті. — Докладчик сказал, что предварительные данные указывают на связь, но не доказывают причинность, и раздельно показал силу доказательств и сохраняющуюся неопределённость.
Примечание: Дәлелдің — ілік септік; беріктігі — тәуелдік жалғауының үшінші жағы; белгісіздікті — табыс септік. Ажыратып көрсету екі қырды шатастырмай ұсынуды білдіреді. Ғылыми-талдамалық регистр; бұл тіркес жалпы ақпараттың расталуын емес, ғылыми қорытындының дәлелдік шегі мен белгісіздігін сипаттайды.