Cards2All

Готовый набор · C1 · 12 карточек · около 12 минут

Жеке қаржы: несие шешімдері және тұтынушы құқығы

Лексика C1 для вдумчивого сравнения кредитных предложений, оценки долговой нагрузки, изменения условий договора и защиты прав заёмщика.

Автор: Cards2All. Обновлено: 2026-08-03.

Начать с первой карточки

Термины и определения

1. жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін салыстыру

сравнить годовую эффективную ставку вознаграждения, отражающую фактическую стоимость разных кредитных предложений на сопоставимой основе

Пример: Екі ұсыныстың номиналды мөлшерлемесі ұқсас көрінгенімен, Әсел комиссиялар мен шартта көзделген төлемдерді ескеретін жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін салыстырып, арзанырақ нұсқаны анықтады. — Хотя номинальные ставки двух предложений казались похожими, Асель сравнила годовые эффективные ставки, учитывающие комиссии и предусмотренные договором платежи, и определила более дешёвый вариант.

Примечание: Мөлшерлемесін тұлғасы мөлшерлеме сөзіне үшінші жақ тәуелдік жалғауы -сі және табыс септігінің -н жалғауы қосылу арқылы жасалған; салыстыру нені? — мөлшерлемесін. Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі қысқаша ЖТСМ деп аталады; ол әртүрлі ұсынысты бір өлшеммен салыстыруға көмектеседі. Номиналды мөлшерлеме мен ЖТСМ бір ұғым емес. Ресми-қаржылық регистр.

2. өтеу кестесі бойынша өтелетін жалпы соманы есептеу

рассчитать по графику погашения всю сумму, которую предстоит вернуть за срок кредита, а не ориентироваться только на ежемесячный платёж

Пример: Марат ай сайынғы төлемге ғана қарамай, өтеу кестесіндегі негізгі борышты, сыйақыны және өзге төлемдерді қосып, бүкіл мерзімде өтелетін жалпы соманы есептеді. — Марат посмотрел не только на ежемесячный платёж, но и сложил в графике основной долг, вознаграждение и прочие платежи, рассчитав общую сумму выплат за весь срок.

Примечание: Кесте бойынша — есептеудің негізін білдіретін септеулік тіркес. Өтелетін — жалпы соманы анықтайтын ырықсыз етіс тұлғасындағы есімше; есептеу нені? — соманы. Өтелетін жалпы соманы ай сайынғы төлем мөлшерімен шатастырмау керек. Бейтарап-талдамалық регистр.

3. борыш жүктемесінің коэффициентін табыстың тұрақтылығымен бірге бағалау

оценить коэффициент долговой нагрузки вместе с устойчивостью дохода и запасом на обязательные расходы

Пример: Айдостың борыш жүктемесінің коэффициенті белгіленген шектен аспады, бірақ табысының бір бөлігі тұрақсыз сыйлықақыдан құралғандықтан, ол жаңа қарызды қауіпсіз деп бірден қабылдамады. — Коэффициент долговой нагрузки Айдоса не превышал установленного предела, но часть его дохода состояла из нестабильной премии, поэтому он не стал сразу считать новый заём безопасным.

Примечание: Бағалау нені? — коэффициентін; немен бірге? — табыстың тұрақтылығымен бірге. Борыш жүктемесінің коэффициенті қарыз төлемдерінің орташа айлық табысқа қатынасын көрсетеді. Реттеуші белгілеген шек адамның жеке бюджеті үшін автоматты түрде қауіпсіз шек болып саналмайды; ресми-талдамалық регистр.

4. кредиттік есептегі деректердің дұрыстығын тексеру

проверить достоверность сведений в кредитном отчёте и оспорить обнаруженную ошибку подтверждающими документами

Пример: Жаңа өтінім берер алдында Дана кредиттік есебін алып, бұрын өтелген қарыздың әлі белсенді деп көрсетілгенін байқап, растайтын анықтаманы қоса беріп, дерекке дау айтты. — Перед новой заявкой Дана получила кредитный отчёт, заметила, что ранее погашенный заём всё ещё указан как действующий, и оспорила запись, приложив подтверждающую справку.

Примечание: Есептегі — жатыс септіктегі есеп сөзінен жасалған анықтауыш; деректердің дұрыстығы — ілік септік пен тәуелдік жалғауының тіркесі. Тексеру нені? — дұрыстығын. Кредиттік есеп кредиттік тарихтағы ақпаратты береді, ал қате жазбаны растайтын құжатпен даулауға болады. Ресми-іскери регистр.

5. тіркелген және өзгермелі сыйақы мөлшерлемелерінің тәуекелін ажырату

различить риски фиксированной и переменной ставок вознаграждения, учитывая возможное изменение платежей

Пример: Ұзақ мерзімді қарызды таңдағанда, Ләззат тіркелген мөлшерлеменің болжамдылығын өзгермелі мөлшерлеме кезіндегі төлемнің ауытқу тәуекелімен салыстырды. — Выбирая долгосрочный заём, Ляззат сопоставила предсказуемость фиксированной ставки с риском колебания платежа при переменной ставке.

Примечание: Мөлшерлемелерінің тәуекелін — көптік тұлғадағы ілік септік пен үшінші жақ тәуелдік жалғауы арқылы жасалған матасу. Ажырату нені? — тәуекелін. Тіркелген мөлшерлеме белгілі кезеңдегі болжамдылықты, ал өзгермелі мөлшерлеме шартта көрсетілген негіз бойынша өзгеру мүмкіндігін білдіреді. Ресми-талдамалық регистр.

6. өтеу әдісінің жалпы артық төлемге әсерін талдау

проанализировать, как выбранный способ погашения влияет на общую переплату и распределение нагрузки по сроку кредита

Пример: Банк ұсынған аннуитеттік және сараланған кестелерді салыстырған Ернар алғашқы айлардағы жүктемені ғана емес, әр әдістің жалпы артық төлемге әсерін де талдады. — Сравнив предложенные банком аннуитетный и дифференцированный графики, Ернар проанализировал не только нагрузку первых месяцев, но и влияние каждого способа на общую переплату.

Примечание: Әдісінің әсері — ілік септік пен тәуелдік жалғауы арқылы байланысқан тіркес; әсер ету неге? — артық төлемге, барыс септік. Аннуитеттік төлем әдетте кезең сайын бірдей, ал сараланған төлем негізгі борыш азайған сайын кемиді; нақты салыстыруды екі кестедегі сомаларға сүйеніп жасаған дұрыс. Қаржылық-талдамалық регистр.

7. мерзімінен бұрын өтеу алдында қарыз қалдығының жаңартылған есебін сұрату

запросить перед досрочным погашением обновлённый расчёт остатка основного долга, начисленного вознаграждения и иных сумм, подлежащих уплате

Пример: Дана жинақ ақшасының бір бөлігін қарызға салмас бұрын кредитордан негізгі борыш пен есептелген сыйақы көрсетілген қарыз қалдығының жаңартылған есебін сұратты. — Прежде чем направить часть накоплений на погашение займа, Дана запросила у кредитора обновлённый расчёт остатка задолженности с указанием основного долга и начисленного вознаграждения.

Примечание: Өтеу алдында — қимылдың алдындағы мезгілді білдіретін тіркес. Сұрату нені? — есепті; кімнен? — кредитордан. Қарыз қалдығының есебі — ілік септік пен тәуелдік жалғауы арқылы жасалған матасу. Мерзімінен бұрын өтеудің нақты пайдасын қалған мерзім, борыш қалдығы және қайта есептелетін төлемдер арқылы бағалаған жөн. Ресми-іскери регистр.

8. қосымша ақылы қызметтердің еріктілігін тексеру

проверить, действительно ли дополнительные платные услуги выбираются добровольно и отделены от основного кредита

Пример: Шарт жобасында сақтандыру мен кеңес беру қызметтерінің құны қарыз сомасына қосылғанын көрген Бекзат олардың мазмұнын нақтылап, заң бойынша міндетті емес қызметтен бас тартты. — Увидев в проекте договора, что стоимость страхования и консультационной услуги включена в сумму займа, Бекзат уточнил их содержание и отказался от услуги, не являющейся обязательной по закону.

Примечание: Қызметтердің еріктілігі — көптік тұлғадағы ілік септік пен тәуелдік жалғауы арқылы жасалған тіркес; тексеру нені? — еріктілігін. Қосымша қызметтің атауы, мазмұны мен құны бөлек көрсетілуге тиіс; бұл тіркес заңнамада міндетті болып белгіленбеген қызметтер туралы. Ресми-тұтынушылық регистр.

9. қаржылық жағдай нашарласа, шарт талаптарын өзгерту туралы уақтылы өтініш беру

при ухудшении финансового положения своевременно подать заявление об изменении условий договора и приложить подтверждающие документы

Пример: Табысы азайған соң, Гүлнар кірісінің төмендегенін растайтын анықтаманы тіркеп, кредиторға шарт талаптарын өзгерту туралы уақтылы өтініш берді. — После снижения дохода Гульнар приложила подтверждающую это справку и своевременно подала кредитору заявление об изменении условий договора.

Примечание: Нашарласа — шартты райдың үшінші жағы; өтініш беру кімге? — кредиторға, не туралы? — шарт талаптарын өзгерту туралы. Өтініште қиындықтың себебін, ұсынылатын шешімді және оны растайтын құжаттарды нақтылаған дұрыс. Ресми-іскери регистр.

10. қайта құрылымдау нұсқаларын ұзақ мерзімді салдары бойынша салыстыру

сравнить варианты реструктуризации по их долгосрочным последствиям, а не только по немедленному снижению платежа

Пример: Ай сайынғы төлемді азайту ұсыныстарын қарағанда, Нұрлан кейінге қалдыру, мерзімді ұзарту және мөлшерлемені төмендету нұсқаларының жалпы төленетін сомаға қалай әсер ететінін салыстырды. — Рассматривая предложения снизить ежемесячный платёж, Нурлан сравнил, как отсрочка, продление срока и снижение ставки повлияют на общую сумму выплат.

Примечание: Салыстыру нені? — нұсқаларын; қай өлшем бойынша? — ұзақ мерзімді салдары бойынша. Қайта құрылымдау қарызды автоматты түрде кешіру емес, шарт талаптарын өзгерту үдерісі. Қысқа мерзімдегі жеңілдік пен бүкіл мерзімде төленетін соманы қатар бағалау маңызды; ресми-талдамалық регистр.

11. ағымдағы қарызды жаңа кредитпен жабудың тәуекелін бағалау

оценить риск погашения действующего долга новым кредитом и отличить это от действительно более выгодного рефинансирования

Пример: Тимур жаңа ұсыныстың жылдық тиімді мөлшерлемесі мен толық төлемін салыстырып, оның қазіргі қарыздан арзан емес екенін көрген соң, берешекті басқа кредитпен жаппады. — Тимур сравнил годовую эффективную ставку и полную сумму нового предложения и, увидев, что оно не дешевле текущего займа, не стал закрывать долг другим кредитом.

Примечание: Бағалау нені? — тәуекелін; кредитпен жабу — құралды білдіретін көмектес септік. Жаңа кредит ескі қарызды жай ғана алмастырса, берешек айналымы жалғасуы мүмкін. Қайта қаржыландырудың мәні жаңа шарттар толық құн, мерзім және тәуекел бойынша шынымен тиімді болғанда ғана ашылады. Қаржылық-талдамалық регистр.

12. кредитормен келісімге келмесе, қаржы омбудсманына жүгіну

если договориться с кредитором не удалось, обратиться к финансовому омбудсману для досудебного рассмотрения спора

Пример: Кредитормен шартты өзгерту жөнінде келісімге келе алмаған соң, Салтанат бұрынғы өтінішін, шартты, төлем кестесін және жауапты тіркеп, қаржы омбудсманына жүгінді. — Не сумев договориться с кредитором об изменении договора, Салтанат приложила прежнее заявление, договор, график платежей и ответ и обратилась к финансовому омбудсману.

Примечание: Келісімге келу кіммен? — кредитормен, көмектес септік; жүгіну кімге? — қаржы омбудсманына, барыс септік. Омбудсманға дейін кредиторға жүгінгенін растайтын құжаттарды сақтау маңызды. Бұл — дауды сотқа дейін реттеуге арналған ресми тіркес.